Bağırsak bakterileri, öğrenmeyi ve motivasyonu düzenleyen dopamin ve mutluluk, iştah ve cinsel istekte rol oynayan serotonin gibi ruh halini değiştiren nörotransmiterler üreterek zihinsel durumunu hatta uyku kalitesini bile etkileyip zararlı olabiliyor.

Fareler üzerinde deney yapılan yeni bir çalışmada, bazı bağırsak bakterilerinin fiziksel aktivite sırasında dopamin salınımını artırabildiğini ve bunun da motivasyonu arttırmak için yardımcı olduğunu belirledi.

Bu araştırma mikrobiyom yapısının, beyne sinyaller göndererek hareket etme isteğini etkilediğini, aktif insanların mikrobiyomlarının nadiren egzersiz yapan insanlardan yeterince farklı olabileceğini söylüyor. 

Konuştuğumuz araştırmada, deney hayvanları üzerinde yapıldı. Araştırmacılar bağırsak bakterilerini antibiyotiklerle öldürerek veya sinir aktivitesini ya da dopamin salınımını kimyasal olarak bloke ederek iletişim bağlantısındaki herhangi bir adımı bozduğunda, etkisinde kalan hayvanlar daha az koşmaya başladı ve egzersize olan alakalarını kaybetti.

Mikrobiyota veya mikrobiyom, bağırsak florasının son yıllarda kullanılan yeni bir tanımlamasıdır. Yani flora ile mikrobiyom, aynı şeydir.  Mikrobiyota denen mikroorganizma topluluğunda, 100 trilyon kadar bakteri bulunuyor, toplam ağırlıkları 2-3 kilogram civarında yani vücut ağırlığımızın yaklaşık yüzde 2 ila 3'ünü bu bakteriler oluşturuyor. Mikrobiyota bakterilerinin sayısı, bizim kendi hücrelerimizin sayısından 10 kat daha fazla olduğu bariz. Mikrobiyotadaki bakterilerin çoğunluğu, genelde kalın bağırsakta yaşıyor.

Prof. Dr. Vedat Göral

Testlerde mikrobiyotası iyi olan farelerde koşu testi başarılıyken, antibiyotik verilip bağırsaktaki bakteriler azaltıldığında, farelerin koşu isteği ve hareketliliği azaldı. Normal farelerde egzersizden sonra beyindeki dopamin seviyelerinin arttığı, ancak mikrobiyomu tükenmiş farelerde, bunun olmadığı saptandı. Yani mikrobiyotası iyi farelerin dopamin seviyesi daha iyiyken, mikrobiyotası azalmış veya kötü olanlarda dopamin seviyesi de azaldı.

Dopamin, hafıza, hareket, motivasyon, ruh hali ve dikkat süresi dahil olmak üzere birçok vücut fonksiyonunda önemli rol taşır.